Begeleiden als in ‘The Art of Accompanying’

Begeleiden doen we allemaal wel; of het nu je kind is dat je veilig wilt laten spelen, of je buurvrouw die slecht ter been is. En in organisaties worden elke dag stagiaires, nieuwe collega’s, vrijwilligers, cliënten of studenten begeleidt, maar gezond begeleiden kan nog een hele kunst zijn.

In het Engels is er zo een prachtig woord voor die manier van begeleiden waar ik van houd: ‘accompanying’ ofwel vergezellen. Deze manier draagt bij aan de intrinsieke wens van ieder mens om op eigen benen te staan, het zoveel mogelijk zelf te willen doen. Autonomie.

 “Ja,” zegt de jonge manager die net 2 maanden hier aan het werk was: “in dit team wordt zoveel geroddeld en niet rechtstreeks gecommuniceerd, schrikbarend! En er wordt niets opgelost, daardoor krijgen we steeds opnieuw dezelfde ergernissen over collega’s en frustraties over taken die niet of niet volgens afspraak worden uitgevoerd. Dat had ik in mijn vorige team helemaal niet. Dat moet ophouden”

De sfeer in deze organisatie bleek onveilig geworden, mede door de vele wisselingen van de laatste tijd. Een hecht team wat op elkaar kon leunen en een vertrouwde manier van samenwerken had, was tot een samenraapsel van individuen en groepjes geworden. Eilandjes waarbij men zich vooral richtte op eigen manieren en taken. En dat bracht wrijving. Het verminderde het  teamgevoel en de effectieve samenwerking. De medewerkers die er al lang waren en het klappen van de zweep wel kennen, hadden zo hun manieren. De nieuwere medewerkers daarentegen kwamen met een frisse blik en nieuwe, up-to-date kennis binnen die letterlijk en figuurlijk voor opschudding heeft gezorgd.

Hoe help je een team met deze verschillen weer plezier in elkaars kwaliteit en ervaring krijgen?

Logisch, na al die wisselingen is het vertrouwen in de samenwerking nog laag. De vernieuwing is nog pril en net gestart. Dat is kwetsbaar en heeft juist vertrouwen nodig. Het vraagt tijd en de ruimte om te wennen en zoeken naar elkaar. Om ieders bijdrage te zien en waarderen en de hobbels op het groeipad niet te veroordelen. 

‘Accompanying’ als begeleider

Wat kun je doen vanuit je rol of functie als begeleider? Een paar handvatten op een rijtje:

  • Ga het gesprek niet uit de weg, soms kan 1 minuut echte aandacht geven al zoveel oplossen en erger voorkomen. Wanneer je verwarring of ergernis signaleert, luister dan zònder er direct consequenties aan te koppelen.

  • Geef ruimte voor de ergernis en vertaal deze zodanig in behoeften c.q. drijfveren, dat de oordelen en verwijten wegvallen. Je zult merken dat de ander al meer kan ontspannen. Hij is gehoord, kreeg erkenning en dat lucht op.

  • Spreek elkaar als gelijkwaardig mens i.p.v. de ander aanspreken op iets. Zie de ergernis als menselijk en kijk vanuit een gelijkwaardig perspectief. Iets van het ‘probleem’ van de ander herken je vast ook ergens in jezelf. Ga daarom naast de ander staan, en niet erboven.

  • Besef dat jij het probleem meestal niet hoeft op te lossen. Het enige doel wat je hebt als begeleider is (sterke) emoties helpen ontladen en verwarringen helpen oplossen. Daarmee lost de verknoping op en krijgt de ander zelf ruimte voor nieuwe inzichten, energie en manieren die toepasbaar zijn in de situatie.

  • Draag wanneer nodig bij aan dat de ander in de afronding helderheid heeft over minimaal één concrete en werkzame manier om met het probleem verder te kunnen. En soms is zelfs dat niet nodig en is helpen ontluchten en vertalen het enig wat nodig is.

En wat gezond is voor het individu werkt door in het team als geheel. Ook bij teammomenten kun je dezelfde handvatten gebruiken. Dat had deze manager heel snel door.

Twijfel je of dit werkt? Kom het dan eens ervaren. Of leer er meer over in een training.

 

 

The Art of Accompanying